BENİMLE İRTİBAT KURMAK İÇİN

Telefon: 0505 322 40 67

E-posta: fulyakeles@gmail.com

E-Posta:bayandan@bayandanbayanadireksiyon.com

 Kaza:Daha önceden olacağı edilemeyen, bilgisizlik, dikkatsizlik ve ihmal sonucu aniden olan ve istenmeyen sonuçlar doğuran olaylardır.
Felaket: Doğal kaynaklı olan ve kasıt unsuru olmadan ortaya çıkan büyük ölçüde can ve mal kaybına sebep olan olaylardır. Kazalara göre felaketlerde daha çok ölüm olur.
(Bir insanın kaza yapmasında 3 temel etken vardır.1- Bilgisizlik,2- Dikkatsizlik, 3-İhmalkarlıktır.
Bir insan ya kendi hatasından yada başkalarının hataları sonucu kaza yapar.Ayrıca araç ve gereçlerde etkendir.)
Trafik Kazası: Karayolu üzerinde hareket eden bir veya daha fazla aracın işe karışmasıyla ,ölüm,yaralanma ve zararla sonuçlanan olaylardır. En fazla ölümlere trafik kazaları sebep olur.
Trafik Kazasının Kapsamı: 1- Aracın devrilmesi 2-Araçların birbiriyle çarpışması,3- Aracın Yayalara çarpması,4- Aracın sabit bir şeye veya hayvana çarpması.
Trafik Kazasının Unsurları: 1- Trafiğe açık bir cadde, sokak veya yolda olursa ,2- En az bir araç işe karışırsa , 3- Bir veya birden fazla ölüm ve yaralanma olursa, 4- Sonuçta maddi bir zarar varsa bu bir TRAFİK KAZASIDIR. Tarlada çalışan traktör kaza yaparsa bu bir iş kazasıdır.
Türkiye ‘de trafik kazalarında her yıl 7-8 bin insan ölmekte ve 100 bine yakın kişi de yaralanmaktadır. İleri ülkelerde trafik kazaları v ölümlerin az olmasının nedenleri:
 

A ) GELİŞMİŞLİK:
1- Bütün sürücüler trafik kurallarını iyi öğrenir ve bu kurallara önemli ölçüde uyarlar.
2- Yolları caddeleri ve sokakları düzenli ve bakımlıdır.
3- Arabalar sağlam ve tam donanımlıdır.
B ) SORUMLULUK :
1- Sürücüler eğitimli ve dikkatlidirler.
2- Trafik cezaları ağır ve caydırıcı özelliği yüksektir.
 

TRAFİK KAZALARININ SEBEPLERİ

1- ARAÇ FAKTÖRÜ: (%2-4)
Aracın yapım hatası,bakımsızlık ve ihmal sonucu araçlar kazalara neden olabilirler.
a) Lastik patlaması cam kırılması ,
b) Fren Tutmaması
c) Diğer teknik yetersizlikler gibi.
2- ÇEVRE FAKTÖRÜ:(%1)
a) Yolların dar ve bozuk olması
b) Uyarıcı işaretlerin olmayışı
c) Buzlanma ,sis ve yağışlar.
3- İNSAN FAKTÖRÜ :( %95)
Trafik kazalarına en fazla insanlar sebep olurlar. Bu nedenle eğitim ve bilinçlendirme gereklidir.İnsan faktörü sürücüler ve yayalar olmak üzere 2 grupta incelenir.
A) Sürücülerin etkisi : (%80)
1- Bilgisizlik: Araçtaki eksiklik ve arızaların bilinmemesi ,işi bilerek ve anlayarak yapmamak.
2- Dikkatsizlik: Uykusuzluk ,yorgunluk ,dalgınlık ,trafik kurallarına uymamak, ruhsal bozukluklar, (korku içinde ,endişeli ,öfkeli, hırslı ,bencil ,sabırsız araç kullanmak.)
3- İhmalkarlık: Güvenlik önlemlerini almamak işi rasgele yapmak( sorumsuzluk) Teknik yetersizlik ,uygulama ve denetim azlığı ,aracı amaç kullanmak, alkol ve uyuşturucu kullanmak.
BİR SÜRÜCÜ EN FAZLA KURALLARA UYMADIĞI İÇİN KAZA YAPAR.
Bir kaza olduğu zaman ölümlerin %10 u ilk 5 dakikada ,%50 si de ilk yarım saatte olmaktadır.Yaralıların yanlış taşınması ve yapılan hatalarda ölüm oranlarını %50 arttırmaktadır. Bu ölümleri önlemek için olay yerinde ve taşıma sırasında doğru şekilde ilkyardım uygulamak gerekir.Her sürücü ilkyardım bilgisi almak ve gerektiğinde uygulamak zorundadır. Karayolları Trafik Kanununa göre ilkyardım önlemi almayan sürücüye para ve puan cezası uygulanır.
İLKYARDIM : Ani olarak hastalanan veya kazaya uğrayan kimseye tıbbi tedavisi yapılana kadar olay yerinde yapılan hayat kurtarıcı girişimlere İLKYARDIM denir.
İLKYARDIMIN AMACI: Kazanın olduğu yerde ,kazazedelere yardım ederek durumlarının kötüye gitmesini engellemek ve hayatlarını kurtarmaktır.
İLKYARDIMIN İLKELERİ: İlkyardım yapacak kişi soğukkanlı bir şekilde ve çevre imkanlarını da kullanarak gerekli ilkyardım önlemini almalıdır.
! Kazazedeler incelenerek önce kimlere yardım edilmesi gerektiğini belirlemek (Burada doğru ve çabuk teşhis önemlidir).
! Kazazedeyi tehlikeli yer veya pozisyondan kurtarmak .
! Gerekli ilkyardım uygulamasını yapmak
! İlkyardım sonrası verilecek pozisyona getirmek
! Kazazedelerin bilincini açık tutmak ve moral vermek.
! Kazayı haber vermek.
! Uygun pozisyonda kazazedeleri sağlık kuruluşuna götürmeye çalışmaktır.

İLKYARDIMIN HEDEFLERİ:

Acil yardıma ihtiyacı olanlara yardım etmek hedefimiz olmalıdır.
! Solunum güçlüğü çekenler veya solunumu duranlar .
! Kanaması olanlar.
! Şoka girenler.
! Kalbi duranlar.
Daha sonra ise Haberleşmeyi sağlamak –Vücut ısısını korumak – Kazazedelerin yaralarını dış etkilerden korumak – Uygun pozisyon vermek -Verilen uygun pozisyonda nen yakın sağlık kuruluşuna sevk etmektir..
& İlkyardımda yapılacak en iş yaralıları hastaneye taşımaktır. Sonrasında ilkyardım işimiz biter.

İLKYARDIMCININ ÖZELLİKLERİ:
! İyi bir ilkyardım sahip olmak
! Çabuk hareket etmek
! Çevre imkanlarını en iyi şekilde kullanmak
! Telaşlanmadan, heyecanlanmadan ve ümitsizlik belirtisi göstermeden hemen ölebilecek olanlara öncelikle yardım etmektir.

İNSAN VÜCUDU

Bir insanın neresinde hani organ olduğunu bilmesi vücudunu tanıması gerekir.
Hücre : Canlı varlıkların en küçük çalışma biriminde (yapı taşına) hücre denir.
Doku : Genellikle aynı tip hücrelerin bazı görevleri yapmak üzere birleşerek meydana getirdikleri örgüye doku denir.
Organ : Bir veya birkaç dokunun birleşerek belli bir işi yapmak için meydana getirdikleri yapıdır.
Bazı dokular özel bir yapı içerisinde birleşir ve bir organ meydana gelir her organın ayrı bir görevi vardır.ÖR: mide ,böbrek gibi.
Sistem : Aynı amaç için çalışan organların bütününe sistem denir.Vücudumuzda bulunan tüm organların her birisi kendi aralarında birleşir. Belli bir işi yapmak için birkaç organın birleşmesi ile sistem meydana gelir.

SİNDİRİM SİSTEMİ :
Yediğimiz yiyecekleri sindirerek vücudumuza yararlı hale getirir. Böylece diğer sistem ve organların beslenmesini sağlar. Bu sistemi oluşturan organlar şunlardır: Ağız boşluğu ,dişler,dil,yutak,yemek borusu,mide, ince barsaklar ve kalın barsaklar. Ayrıca bu organlara karaciğer ,dalak ve pankreas yardımcı olur.

DOLAŞIM SİSTEMİ :
Diğer sistemlere kan yoluyla oksijen ve gerekli besinleri götürür. Vücudun bütün bölgelerinde faaliyet gösterir. Dolaşım sistemi organları : Kalp, kan ve kan damarlarıdır.

SOLUNUM SİSTEMİ :
Vücudun ve vücuttaki sistemlere ait organ ve dokuların oksijen ihtiyacını karşılar. Oksijeni havadan alarak kana verir ve vücudun çıkardığı karbondioksiti dışarıya atar. Bu sistemin organları : Gırtlak borusu, soluk borusu, bronşlar ve akciğerlerdir.

SİNİR SİSTEMİ :
Vücudun ve vücuttaki tüm sistemlerin çalışmasını idare eder . Sinir sisteminin organları :
Beyin ,omurilik ve sinirlerdir.Omurilik omurga (bel kemiği ) kanalının içinden geçer. Sinirlerde vücudun tüm bölgelerini bir ağ gibi sarar.

HAREKET SİSTEMİ :
Bütün sistemler görevlerini yaparak bu sistem sayesinde vücudun davranışını ayarlar insanın ayakta durmasını, hareket etmesini sağlayan sistemdir. Hareket sisteminin organları ise : Kemikler (iskelet) kaslar ve eklemlerdir.

İÇ SALGI SİSTEMİ :
Sistemlerin yaptığı işlerin bir düzen içinde olmasını sağlar.( Endokrin) Böylece insan vücudu düzenli bir şekilde canlılığını ve yaşamasını sürdürmesini sağlar.

TRAFİK KAZALARINDA EN ÇOK YARA ALAN VÜCUT BÖLGELERİ VE ORGANLARI :

A) Kafa Bölgesi : Bu bölgede kafatası ve kafatasını çevreleyen kemikler bulunur. İçinde yara aldığı zaman çok tehlikeli olabilecek ,insanı idare eden BEYİN bulunmaktadır.
B) Yüz Bölgesi : Bu bölgede tehlikeli bir şekilde yara alabilecek önemli organlar ;göz, burun ve çenedir.
C) Boyun – Ense Bölgesi : Bu bölgedeki kanama ve yaralanmalarda özellikle boynun ön –yan tarafında bulunan şah damarları kesilir veya parçalanırsa çok kısa sürede çok fazla kan kaybı sonucu ölüm görülür. Ayrıca boynun içinden geçen ve kırıldığı zaman felç veya ölümle sonuçlanan boyun omurları bulunur.
D) Göğüs Bölgesi : Bu bölgede herhangi bir cismin veya kaburgaların batması ya da ezilme-sıkışma sonucu parçalanma ve iç kanama görülür.Bu durumda göğsün içinde bulunan kalp ve akciğerin yaralanması çok tehlikelidir.
E) Karın Bölgesi : Karın bölgesinin üst kısmında sağ tarafında karaciğer ,ortasında mide yakınlarında dalak, pankreas ve safra kesesi bulunur. Bu bölgenin alt tarafında da ince ve kalın barsaklar yer alır. Karın bölgesinde olabilecek önemli bir yaralanmada bu organlar zarar görecek olursa hayati tehlike meydana gelir.
F) Sırt- Bel Bölgesi : Bu bölgenin tam ortasından bel kemiği (omurgalar) geçer.Bel kemiği başın alt-arka kısmından başlar kuyruk sokumuna kadar uzanır.Belin üst kısmında ve iki yan tarafında böbrekler bulunur.Bu bölgede omurgaların kırılması ile omurilik zedelenirse duyu kaybı ve felç görülür. Ancak bu bölge içindeki organlar bir darbe ile zarar görürse hayati tehlike olabilir.
Üst yanlarda kollar ,alt yanlarda da bacaklar bulunur Bu bölgelerin yaralanmalarında hayati tehlike görülmez.

VÜCUT BOŞLUKLARI VE ORGANLARI

İnsan vücudunda kaslar, zarlar ve kemikler tarafından çevrilmiş bir çok boşluk bulunur.

Bazı önemli boşluklar şunlardır :
1- Kafatası ve omurga boşluğu : Kafa ve omurga kemiklerinin içindeki boşluklardır. Kafa boşluğunda beyin, omurganın içinde de omurilik bulunur.
2- Göğüs Boşluğu : Kaburga kemiklerinin içinde kalan boşluktur.Bu boşluğun her iki yanında akciğerler bulunur.Ortasında kalp vardır. Ağız boşluğunun bitiminden aşağı doğru inen soluk borusu ve yemek borusu buradan geçer.
3- Karın Boşluğu : Karın boşluğunun sağ üst tarafında karaciğer, orta sol tarafında mide bulunur.Bu organların çevresinde de pankreas ve dalak yer almıştır. Bu boşluğun arka-üst kısmının her iki yanında böbrekler ,alt tarafında da bağırsaklar bulunur. Karın boşluğunun aşağısında leğen boşluğu vardır.Leğen boşluğunu iki yandan kalça kemikleri sarar. Bu boşluğun içinde de bağırsaklar, idrar torbası, kadında rahim ,erkekte prostat bezi bulunmaktadır.,

KAZA YERİ İLKYARDIM ÖNLEMLERİ VE ARAÇ İLKYARDIM ÇANTASI

Kaza Yeri Trafik Güvenlik Önlemleri :
Kaza görüldüğünde soğukkanlı olup, paniğe kapılmamalıdır. İlkyardımcı önce kendi aracını emin bir yere park edip ,dörtlü sinyallerini yakmalı karanlık ise aydınlatma için kendi aracının ışılarını kullanmalıdır. Genel trafiği uyarmak için yol üstüne uygun uzaklıklara reflektörleri koymalıdır.
Bir patlamaya yol açmamak için kaza yerine sigara ile yaklaşmamalı , kazaya uğrayan aracın kontağı kapatılmalıdır.

Kaza Yerinin Zararsızlaştırılması :

Kazazedelerin hemen güvenceli bir yere alınması gerekebilir.Bu nedenle ; Araç içine sıkışmış , ağır bir cismin altında kalmış, yol ortasında veya tehlikeli bir yere düşmüş olan yaralıların veya yangın ve patlama tehlikesi varsa yaralıların hemen araçtan çıkartılıp uzaklaştırılması gerekir. Araç yol ortasında kalmışsa , yoldan geçen araçlar güvenlik için uyarılmalıdır.
Kaza Yerinde Uygun İlkyardım Ortamının Hazırlanması :
Birçok ilkyardım uygulamaları araç içinde yapılamaz bu nedenle rahat ve güvenli bir yere almak gerekir.
Ancak durumu tehlikeli ise ve acil bir durum yoksa yerinden oynatılmamalıdır. İlkyardımı yapmak için yangın söndürücü ve ilkyardım çantasını alarak araç terk edilir. Hemen arkasından kazazedelere bilinç durumu ,kanamın yeri ,solunum zorluğu ,kırıkları ve aldığı yaraların yeri göz önüne alınarak uygun pozisyon verilir. Kazazedelere verilecek uygun pozisyonda gerekli ilkyardım yapılır.



YARALILARIN ARAÇTAN ÇIKARILMASI :

! Yanlış ve rasgele çıkarılan kazazedeler kazanın verdiği zarardan daha fazla zarar görürler. Yaralılar araçtan çıkarılmadan önce kontak anahtarı kapatılır. Kazazedeler en iyi 3 kişi ile çıkarılır. Ancak araçta yangın tehlikesi varsa tek kişi ile çıkarılabilir.
! Yaralıların araçtan çıkarılması teknikleri : Omurga kırıklarında kazazedeler oturtularak çıkarılırsa tüm alt taraf felç olabilir.Bu nedenle baş,boyun ve gövde düzlüğünü bozmadan çıkarmaya dikkat edilmelidir. Boyun kırıklarında kast kullanarak veya sert bir cisim sarılarak çıkarılmalıdır.Kırık kol ve bacaklar hareket ettirilmemelidir.

 

YARALIYA UYGUN POZİSYON VERİLMESİ :

 

! Omurga, boyun ve bacak kırığı olanlar, karın yarası  ve şokta olanlar sırt üstü yatırılır.

! Baş ve göğüs yarası köprücük, kol kırığı olanlar oturuş pozisyonuna alınır.

! Kusan hastalar ,solunum zorluğu çekenler, kulağından kan gelenler ve bilinci  yerinde olmayanlar yan  yatış pozisyonuna alınırlar.

 

YARALININ HAYATİ BULGULARININ İZLENMESİ:

 

Ölüm tehlikesi içinde olanlara gerekli ilkyardım yapılır. İlkyardım yapılan kazazedeler sürekli gözlem altında tutulmalıdır. Kazazedelerin sıcak tutulması gerekir. Kalp atışları ,gözbebekleri ,refleksleri , solunumu, kanama bölgesi ve bilinci sürekli izlenir.

 

ARAÇLARDA İLKYARDIM ÇANTASININ YERİ VE ÖNEMİ :

 

Karayolları trafik kanununa göre araçlarda ilkyardım çantasının bulundurulması zorunludur. A1,

 A2,G Dışındaki araçlarda bulundurulur. İlkyardım çantası aracın içinde sürücünün kolayca alabileceği görünür  bir yerde bulundurulur. Yolcu taşıyan araçlarda normalden  daha büyük olmalıdır. Her 10 yolcuya bir adet ilkyardım çantası olmalıdır. Malzemeler her an kullanılacakmış gibi tam olmalıdır. Eksilen malzemeler tamamlanmalıdır.

 

ARAÇ  İLKYARDIM ÇANTASI MALZEMELERİNİN KULLANILIŞ ŞEKİLLERİ :

 

Sargılar :

-          Yara üzerine konan  pansuman malzemelerini sarmada ,

-          Yarayı dış etkilerden korumada,

-          Kırıkların tespit edilerek hareketsizliğini sağlamada,

-          Şişlikleri sarmada,

-          Kol ve bacak kanamalarında turnike olarak kullanılmaktadır.

Üçgen Sargı Bezi :

-          Köprücük  ve kaburga kırıklarını tespit etmede,

-          Ön kol kırığını boyuna asmada,

-          Bazı yaraları sarmada,

-          Turnike malzemesi olarak kullanılmaktadır.

Hidrofil Pamuk:

-          Yaraları temizleme de kullanılır

-          Pansumanda yara sızıntılarını emmesi için gazlı bezin arasına konur,

-          Kırıkları tespit etmede yumuşak madde olarak kullanılır,

-          (Pamuk açık yaraya konursa yapışır)

Hidrofil gazlı bez :

-          Yaralarda pansuman malzemesi olarak kullanılır. Yaranın hemen üstüne konduğu için en temiz olması gereken malzemedir. Yara üzerine gelecek kısmına el sürülmez.

-          Kanamalarda tampon olarak da kullanılır.

Oksijenli su :

-          Çok kirli yaraları temizlemede kullanılır (emniyet genel müdürlüğünce çanta muhteviyatından çıkarılmıştır.)

Elastik bandaj :

-          Kol ve bacak kanamalarında turnike olarak kullanılır.

-          Şiş yaraları sarmada kullanılır.

Flaster :

-          Yara pansumanını yara üzerine bantlamada kullanılır.

-          Saçlı deriye yapıştırılmaz, pansumanı çıkarırken saçları çeker.

Alkol :

-          Yara çevresini temizlemek için kullanılır ayrıca şiş olan yaralara da sürülür.( Alkol açık yaraya sürülmez .Açık yaranın hücrelerini parçaladığı için iyileşmesini geciktirir.)

Mersol :

-          Mikropları temizlemek için açık yaralara kullanılır.

Çengelli İğne :

-          Gereğinde sargıları tutturmada kullanılır.

Ayrıca ilkyardım çantasında yara bandı ,ağrı kesici, el feneri, jeton , kalem ve ilkyardım el kitabı bulundurulması faydalıdır.

 

SOLUNUMUN SAĞLANMASI :

 

Solunum Durmasının Sebepleri :

-          Göğüs bölgesinde ezilme, sıkışma ve baskı gibi durumlar.

-          Elektrik çarpması.

-          Zehirli gazlar ve dumanlar.

-          Dilin gevşeyip soluk yolunu tıkaması.

-          Suda boğulma sonucu akciğerlere su  dolması.

-          Soluk yoluna yabancı cisim kaçması ile solunum durabilir.

Solunum Durmasının Belirtileri :

Kazazedelerin soluk alıp almadığını anlamak için; başını geriye doğru iterek kulağımızı ağzına yaklaştırmalıyız. Soluk almıyorsa solunum sesi duyulmaz, nefesin sıcaklığı hissedilmez ayrıca göğüs hareketleri de görülmez.

 

SOLUNUMU SAĞLAMA UYGULAMALARI :

Solunumu Kolaylaştırıcı Pozisyonlar :

Kazazede solunum güçlüğü çekiyorsa, hemen sabit yan yatış pozisyonuna getirilir Bu şekilde kazazedenin normal ve rahat soluk alması sağlanır. --- Eğer hiç soluk almıyorsa ,önce solunumu durduran sebepler ortadan kaldırılır. Kazazedenin başı hafif geriye bükülür. Ağzı açılarak, dil geriye kaçmışsa öne doğru çekilir. Ağız boşluğunda yabancı cisim, kusmuk, kan varsa temizlenir.

 

BOĞULMALARDA İLKYARDIM UYGULAMASI :

Boğazdan  Yabancı Cisimlerin Çıkarılması Teknikleri :

-          Kazazedenin baş ve omuzları öne doğru eğdirilir, çocuksa baş aşağı sarkıtılarak  iki kürek kemiği arasına (sırtının ortasına) vurularak yabancı cisim çıkarılır.

-          Bebekse bir kol üzerine yüzüstü yatırılarak sırtına hafif hafif vurulur.

-          Kazazedenin arkasına geçen ilkyardımcı kollarını koltuk altlarından  geçirir. Kazazedenin  karnının üst kısmından ve göğsün altından ilkyardımcı ellerini birbirine kenetler içe ve yukarı doğru birden bastırılıp çekince basınçla yabancı cisim dışarı çıkarılır.

Suda Boğulmalar :

Suda  boğulma tehlikesi geçiren kişinin hemen yuttuğu su boşaltılır, bunun için kişinin göbek bölgesinin üzerine eller kenetlenerek yukarı kaldırılır. Bu şekilde hastanın başı bir tarafa ayakları diğer tarafa sarkar.

Kazazedenin başı aşağı gelince akciğerlerdeki su dışarı boşalır. Çocuklar ve bebeklerde ise bacaklardan  tutularak yukarı kaldırılır;  baş aşağı getirilerek akciğerlerde ki su boşaltılır.

 

SUNİ SOLUNUM UYGULAMALARI :

 

      Yetişkin bir insan normal şartlarda dakikada 15-20  defa hava alır, bebekler ise  dakikada  30 -40  defa alır.Bir insan havasızlığa en fazla 4-6 dakika dayanır.

      Vücudun oksijensiz kalması sonucu ilkönce beyin etkilenir. Kendi kendine hava alamayan bir kişiye dışarıdan hava verme işine SUNİ SOLUNUM denir.

1-      Ağızdan Ağza Suni Solunum :

En çok uygulanan ve başarıya ulaşmada en etkili yöntemdir.

-          Kazazede hemen sırt üstü düz bir yere yatırılır.

-          İlkyardımcı başın yan tarafına diz çöker .

-          İlkyardımcı bir eliyle kazazedenin ensesinden kaldırır diğer eliyle alnından bastırır. Böylece soluk yolu açılmış olur.

-          İlkyardımcı alındaki elini kaldırır kazazedenin burnunu iki taraftan parmakları ile sıkıştırır.

-          Derin  nefes alan ilkyardımcı  aldığı havayı kazazedenin ağzından üfler.( ağız ağza iyice yerleşmelidir.)

-          İlkyardımcı hava verdiğini anlamak için kazazedenin göğsünün yükselmesine bakar.

-          İlkyardımcı hava verdikten sonra ağzını geri çeker. Burnundaki elini de çekerek kazazedenin tekrar alnına koyar ve bastırır. Arkasından kazazedenin göğsü iner ve hava dışarıya çıkar.Bu işlemi yineler.

-          Bu şekildeki hava verme işlemine dakikada 15-20 defa olmak üzere devam edilir.

-          Kazazedeye (kalbi çalışıyorsa) kendi kendine soluk alıncaya kadar suni solunum yapılır.

-          Kalbi durmuşsa ve aradan 5 dakikadan fazla zaman geçmişse suni solunum bırakılır. Solunumla birlikte kalp durmuşsa suni solunum ve kalp masajı  birlikte yapılır.

-          Soluk almaya başlayan  kazazede daha rahat soluk alması için sabit yan yatış pozisyonuna getirilir. Küçük çocuklara ve bebeklere hava ağza buruna birlikte verilir. Ancak dakikada  30 -40 defa ve daha az miktarda hava üflenir.

2-      Holger  Nielsen Metodu İle Suni Solunum :

Hastanın ağzından kan geliyorsa veya kusuyorsa ağızdan ağza suni solunum  yapılması güçleşir bu nedenle Holger Nielsen metodu uygulanır.

-          Holger Nielsen metodu ile suni solunumda hasta sert bir yere yüz üstü yatırılır.

-          Hastanın başı kolları üzerine yerleştirilir ve yana çevrilir.

-          İlkyardımcı kazazedenin baş tarafına diz çöker.

-          Eller kazazedenin kürek kemiklerinin alt uçlarından aşağıda ;  parmaklar açık ve başparmaklar birbirine dokunur durumda yerleştirilir.

-          Kollar gergin tutulur omuz gücü ile hastanın sırtına yüklenerek akciğerlerdeki  havanın dışarı çıkması sağlanır.

-          Sonra kazazedenin dirseklerinden tutulur, biraz öne ve yukarıya doğru mümkün  olduğu kadar kaldırılarak nefes alması sağlanır. Bu işlem 4 saniye aralıklarla dakikada 15-20 defa yapılır. Kazazede kendi kendine soluk almaya başladıktan sonra sabit yan yatış pozisyonuna alınır.

3-      Silvester Metodu İle Suni Solunum :

 Yüz üstü  yatamayacak şekilde darbe alan yaralılara uygulanır.

-          Kazazede sırtüstü yatırılır.

-          Omuz kaldırılarak bir yastıkla desteklenir.

-          Başı arkaya bükülerek boyun gerdirilir.

-          Dil öne-aşağıya doğru çekilir. (bunu başka bir ilkyardımcı yapmalıdır.)

-          Baş yana çevrilir.

-          İlkyardımcı baş tarafına diz çöker ve hastanın kollarını göğsü üzerine yerleştirir iyice bastırır.Bu şekilde yere doğru göğsüne bastırma ile daralan hava dışarıya çıkar.

-          Sonra dirseklerden tutarak kolları yukarı kendine doğru çeker, bu şekilde normal durumuna gelen akciğerlere hava dolar.

-          Her iki hareket 3-4 saniye içinde yapılır ve dakikada 15-20 defa tekrarlanır.

Bu işleme kazazede soluk almaya başlayıncaya kadar devam edilir. Solunumu duran hastanın 2 dakika içinde bilinci kaybolur.Bilinci kaybolan bir kişinin solunumu durduğu akla gelmelidir. Solunum durduktan 7-10 dakika sonra kalp durur.

 

Maske İle Suni Solunum :

-          İki yüzünde hava tüpü bulunan maske ile suni solunum: Çukur yüzdeki hava tüpü hastanın dili üzerine yerleştirilir.Dış yüzüne uzanan borudan ise hava verilir.

-          Borulu maske ile suni solunum : Baş ileri derecede geriye doğru itilir,çene göğüsten uzaklaştırılır.

Maskenin yuvarlak kısmı çeneye, dar kısmı burun üzerine yerleştirilir.

·         Havanın sızmasını engellemek için iki başparmakla maskeyi yüze doğru iterken ilkyardımcı her iki elin dört parmağı ile alt çene kemiğini kendine doğru çeker.

·         Daha sonra maskenin emzik gibi olan borusundan hava üflenir.

·         Göğüs kafesinin hareketleri izlenir.

Balonlu maske ile hava vermek durumunda kalınırsa; balon ayarı dakikada 10-12 litre hava verecek şekilde ayarlanır.

Suni Solunum  Uygulanan Kazazedenin İzlenmesi :

Kazazede  kendi kendine soluk almaya başlarsa suni solunuma biraz daha devam edilir. Suni solunuma son verdikten sonra kazazedenin 1 saat kadar izlenmesi gerekir.Soluk yoluna dolabilecek kusmuk ve iç kanama nedeniyle görülen kanın dışarıya akmasına çalışılır.Rahat soluk almayı sağlamak için yan yatışa alınır. Solunumda azalma, hırlama, zor  soluk alıp verme ve morarma görülebilir. Bu durumda baş geriye bükülerek soluk yolu iyice açılır. Gerekirse suni solunuma tekrar başlanır. 

 

KANAMALARIN ÖNEMİ VE ÇEŞİTLERİ :

 

Bir insan da 5-7  litre kan bulunur.Sağlıklı bir vücut ağırlığının ortalama1/13 ‘ü kan dır. Kan vücudu besleyen hayat suyudur.Eğer vücuttaki kanın %20 si kaybedilirse hayati tehlike başlar. Kan kaybı ne kadar çok olursa vücudun beslenmesi de o kadar azalır. Kan kaybından ölür. Bu nedenle kan kaybı önlenmelidir.

 

KANAMA ÇEŞİTLERİ :

İç ve dış kanama olmak üzere ikiye ayrılır.

 

DIŞ KANAMA : Herhangi bir nedenle vücut derisinin bütünlüğü bozularak harabiyete uğrayan damardan kanın vücut dışına çıkmasıdır. Dış kanamlar 3 kısımda incelenir.

1-      ATAR DAMAR KANAMASI : Fışkırarak, kesik kesik akar ve açık kırmızı renktedir.Çok kısa sürede çok kan kaybı olur. Bu nedenle en tehlikeli kanamadır.

2-      TOPLAR DAMAR KANAMSI : Normal şekilde dışarıya akar rengi koyu kırmızıdır.

3-      KILCAL DAMAR KANAMASI : Sızıntı şeklindedir, tehlikeli değildir kendi kendine durabilir.

 

İÇ KANAMA : Kanın içeriye doğru vücut boşluklarına ve organlara akmasıdır.

İÇ KANAMA BELİRTİLERİ : Baş dönmesi ,halsizlik, soğuk terleme, yüzde solukluk, huzursuzluk, hızlı ve zayıf solunum , el ve ayaklarda soğuma ,hava açlığı , susuzluk hissi.

İÇ KANAMALARDA İLK YARDIM :

Kanayan yere göre pozisyon verilir. Hasta genelde sırtüstü yatırılır.  Kazazedeyi şoktan korumak gerekir. Vücut sıcaklığı korunur. Kazazedenin ağzından kan geliyor ya da kusuyorsa başı geriye çevrilir. Bu şekilde kusmuğun akciğerlere kaçması engellenir. Kusan hastalara bir şey yedirilip içirilmez sıkı giysiler gevşetilir, moral verilir, konuşturulmaz , gereksiz hareketlerden kaçınılır. Darbe alınan yere soğuk  su-buz  uygulaması yapılır ve hemen hastaneye götürülür.

 

GEÇİCİ KAN DURDURMA UYGULAMALARI :

 

1-Kanayan Yere Elle Baskı : (Parmakla Basınç )

Direkt olarak kanayan yerin üzerine parmakla veya avuçla bastırarak kanamayı durdurmaktır. En etkili ve en çabuk kan durdurma yöntemidir. Ancak el temiz olmalıdır. Burun kanamalarında kazazede oturuş pozisyonuna alınır. Buruna tampon konur, alnına ,başına ve boynuna soğuk su-buz uygulanır.Burun iki taraftan sıkıştırılır.

2- Basınç Noktalarına Baskı :

         Kanayan bölgenin damarlarını baskı noktalarından deri ile kemik arasına sıkıştırmaktır. Baskı noktalarına                elimizle basınç yaparsak o bölgede bulunan kanamayı azaltabiliriz.

         Önemli baskı noktaları şunlardır :

·         Kulağın ön-üst kısmından şakak kemiği üzerine basınç yaparsak saçlı deriye giden kanamaları azaltırız.

·         Boynun ön tarafındaki şah damarına basınç yaparsak başa giden kanamaları azaltırız.

·         Köprücük kemiği alt noktasına basınç yaparsak; omuz, koltuk altına giden kanamaları azaltırız.

·         Kolun üst- iç kısmına basınç yaparsak koldaki kanamaları azaltırız.

·         Kasıklarda ki damarlara basınç yaparsak bacaklarda ki kanamaları azaltırız.

3- Kanayan Yeri Kalp Seviyesinden Yukarıda Tutma :

Kanayan bölge kalp seviyesinden yukarıda tutulursa o bölgede kan basıncı azalır. Kanın akması yavaşlar.

 

İLKYARDIM  MALZEMELERİ İLE KANAMAYI DURDURMAK :

 

BASINÇLI SARGI İLE KANAMAYI DURDURMAK:

Kanayan yara üzerine birkaç kat gazlı bezden oluşan baskı bandajı (tampon) konur ve sargı bezi ile sıkı bir şekilde sarılır

Turnike : Kan durdurmaya yarayan elastik malzemedir.

Turnike Uygulaması : Kol ve bacak kanamalarında sıkarak kan durdurma yöntemidir.Kanama nerede olursa olsun turnike kol ve bacaktaki tek kemik üzerine uygulanır.

       Koldaki tek kemik omuz ile dirsek arasındadır. Bacakta bulunan tek kemik kalça ile diz arasındadır. Turnike uygulandığı yerden aşağıya kanın gitmesini engelleyerek kanı durdurur. Turnike (sıkma-boğma bağı ) olarak kullanılacak malzeme 6-8 cm. eninde olmalıdır. Turnike olarak kravat, mendil, çorap, atık vb. kullanılır. İp ,sicim, tel ve kablo turnike olarak kullanılmaz..

·         Kanama olan yerin üst kısmındaki tek kemik olan bölgeye bir baskı tamponu yerleştirilir.

·         Turnike malzemesi tampon üzerinden 3-5 kez sarılır.

·         Sarılan turnikenin üst kısmına sağlam bir çubuk düğümlenerek bağlanır.

·         Turnikeyle bağlanan çubuk kendi çevresinde döndürülmeye başlanır.

·         Kanama durduktan sonra çubuk ucu bacağın alt tarafına tekrar bağlanır.

·         Böylece turnike uygulandığı yerden aşağıya kanın gitmesini engeller ve kan durur.

·         Turnikenin üzerine uygulandığı saat yazılır.

 

TURNİKE UYGULANAN KAZAZEDENİN İZLENMESİ :

·         Turnike uygulanan yaralılar ikinci öncelikle hastaneye taşınması gereken yaralılardır.Ancak fırsat varsa hemen taşınmalıdır.

·         Turnike sürekli bağlı kalırsa sıkıldığı yerden aşağıda kalan kısım felç (kangren ) olur.Bu nedenle 20 dk. Aralıklarla gevşetilmelidir. Kanayan yere tampon konulur.

·         Turnike en fazla 2 saat uygulanmalıdır. 1 satten fazla uygulanırsa gevşetme aralıkları sıklaştırılır.

·         Kazazedenin hayati faaliyetleri kontrol edilir.

 

ŞOKUN TANIMI :

 

Kan dolaşımı yetersizliği nedeniyle vücudun canlılığının azalmasına şok denir. İlk önce beyin etkilenir yarım saat içinde ölebilir.

Şokun Sebepleri :

·         Ani korku ve heyecanlar

·         Aşırı kanamalar

·         Geniş yanıklar

·         Çok şiddetli ağrılar

·         Aşırı su ve tuz kaybı

·         Zehirlenmeler

·         Ağır yaralanmalar

·         Alerji ve çeşitli hastalıklar

Şok Belirtileri :

·         Halsizlik ,bitkinlik

·         Deride renk solukluğu ,sararma ve terleme

·         Huzursuzluk ,şaşkınlık ve korku hissi

·         Vücut ısısının düşmesi ve titreme

·         Bulantı ve kusma

·         Bilinç azalması

·         Solunum ve nabız sayısında artma görülür

Şoku Önleyici İlkyardım Uygulamaları :

·         Önce kazazedenin şoka girmesinin nedenleri ortadan kaldırılmaya çalışılır. (Kanamayı durdurma,ağrının azalatılması, su ve tuz kaybının yerine konması gibi).

·         Kazazede hemen şok pozisyonuna alınır.

Şok Pozisyonu :

       Düz bir yere sırt üstü yatırılır. Ayaklar 20-30 cm. yukarıya kaldırılır, baş yana çevrilir,üstü örtülür.Böylece         beyne kan gitmesi sağlanır ve vücut ısısı korunur, rahat kusması sağlanır.

       Solunum güçlüğü çekiyorsa suni solunum yapılır. Sıkı giysiler gevşetilir. Moral verilerek korku ve endişesi giderilmeye çalışılır. Hemen hastaneye götürülür.

 

BAYILMANIN TANIMI :

 

Kan dolaşımın yetersizliği nedeniyle geçici bilinç kaybına bayılma denir. Solunum tehlikeye girebilir.

Bayılmanın Sebepleri :

Açlık ,yorgunluk, başa alınan darbeler, kan ve kanama görme ,korku ve heyecanlar ,ani haber, aşırı su kaybı,sevinç ve üzüntüler ,bazı hastalıklar.

Bayılama Belirtileri :

·         Kendinden geçme ve hareket sisteminin kaybolması

·         Sararma ,deride soğukluk ,soğuk terleme

·         Nabız ve solunum sayısında azalma

·         Nabız ve solunumda zayıflama

·         Vücut ısısında düşme

Bayılmada İlkyardım :

Bayılmada soluk yolunun tıkanmasını önlemek için sabit yan yatış pozisyonuna alınır. Böyle bir durum yoksa :

·         Kazazede şok pozisyonuna alınır

·         Duyu organları uyarılır (alnına ,yüzüne  soğuk su uygulanır,soğan ,sarımsak ve çiçek koklatılır.

·         Ovalama şeklinde hafif masaj yapılır

·         Sıkı giysiler gevşetilir

·         Temiz hava alması sağlanır

·         Sıcak içecekler verilir

! Bayılan insana tokat atılmaz, başından aşağı su dökülmez, bir şey batırılmaz, ayağa kaldırılmaz, alkol ve kolonya koklatılmaz.

 

KOMANIN TANIMI :

 

Bir hastanın çevreyi tanımayacak kadar algılama özelliğinin kaybolmasına koma denir.

Komanın Belirtileri :

Komaya giren bir hastanın tüm duyumları geriler ve gittikçe ortadan kalkar.Tepkiler zayıflar,konuşmaları mırıldanma şeklindedir. İleriye derin bir bilinç kaybı olur. Ancak çok etkili uyarıcılara karşı huzursuz olur ve tepki gösterebilir. Gerekli önlemler alınmazsa hastanın  vücut fonksiyonları tamamen bozulur. Geriye dönüşü olmayacak şekilde bitkisel hayata girerek hasta ölebilir.

Komaya Girme Nedenleri :

·         Başa alınan darbeler sonucu beyin yapısındaki bozulmalar

·         Beyin kanamaları

·         Zehirlemeler (alkol ve ilaç zehirlenmesi gibi )

·         Solunum güçlüğü ve solunum durması

·         Şiddetli kanamalar

·         Şokun komaya dönüşmesi

·         Çeşitli hastalıklar ve metabolizma bozuklukları

Komada İlkyardım :

Solunum güçlüğü ve morarmaları önlemek için yüzüstü pozisyona alınmalıdır. Bu şekilde akciğer ve mideden gelen salgılar dışarıya akar. Dilin gevşeyip geriye kaçması da kontrol edilmelidir.

·         Soluk yolu açılarak solunum kontrol edilir

·         Gerekirse hemen suni solunum yapılır

·         Sıkı elbiseler gevşetilir

·         Hastanın vücut sıcaklığı korunur

·         Başından aşağı su dökülmez , tokat atılmaz

·         Kesinlikle oturtulmaz ,oturunca ölebilir. Hemen hastaneye götürülür.